Neandartalczyków zabiło zbyt małe zróżnicowanie genetyczne?

7 czerwca 2020, 10:06

istnieją różne teorie dotyczące przyczyn wyginięcia neandertalczyków. Ich autorzy wskazują na zmiany klimatyczne czy konkurencję ze strony Homo sapiens. Naukowcy z Uniwersytetu w Walencji zdobyli właśnie dowody wskazujące, że do wyginięcia Homo neanderthalensis mogło przyczynić się ich zbyt małe zróżnicowanie genetyczne. Do takich wniosków doszli na podstawie badań dźwigaczy neandertalczyków z chorwackiego stanowiska archeologicznego Krapina.



Dieta bogata w kiszonki polepsza mikrobiom, wzmacnia układ odpornościowy i zmniejsza stan zapalny

13 lipca 2021, 10:36

Dieta bogata w sfermentowane produkty zwiększa różnorodność mikrobiomu i zmniejsza stan zapalny w organizmie. informują naukowcy z Uniwersytetu Stanforda. Wystarczy 10-tygodni takiej diety, by funkcjonowanie mikrobiomu uległo poprawie i wzmocnił się nasz układ odpornościowy.


ChatGPT jak człowiek. Zauważono u niego... dysonans poznawczy

29 maja 2025, 10:30

Jedną z najważniejszych cech sztucznej inteligencji i to taką, która ma powodować, że będzie ona dla nas niezwykle użyteczna, jest obietnica podejmowania przez nią racjonalnych decyzji. Opartych na faktach i bezstronnej analizie, a nie na emocjach, przesądach czy fałszywych przesłankach. Pojawia się jednak coraz więcej badań pokazujących, że wielkie modele językowe (LLM) mogą działać nieracjonalnie, podobnie jak ludzie. Naukowcy z Wydziałów Psychologii Uniwersytetu Harvarda i Uniwersytetu Nowej Południowej Walii oraz Wydziału Nauk Komputerowych Boston University i firmy Cangrade zauważyli u ChataGPT-4o istnienie... dysonansu poznawczego.


Anatomia mózgu

Nowe badania „obszarów językowych” mózgu

7 maja 2010, 15:02

Gdzie w mózgu znajdują się obszary odpowiedzialne za mowę, zdolności muzyczne, matematykę... Ogólnie było wiadomo, ale próby bardziej precyzyjnego określenia nie dawały wiarygodnych wyników. Dzięki nowej metodologii badań teraz się to zmieniło.


ChatGPT dobrze sobie radzi w... kosmosie

2 lipca 2025, 16:04

W miarę jak zwiększa się liczba pojazdów w przestrzeni kosmicznej, im bardziej skomplikowane są misje kosmiczne i w im większej odległości się odbywają, tym większą rolę odgrywa automatyzacja zadań. Dużą liczbą satelitów nie da się ręcznie zarządzać, dlatego większość z nich korzysta z systemów automatycznych, a ludzka interwencja potrzebna jest w sytuacjach awaryjnych, w przypadku aktualizacji oprogramowania czy zmiany orbity. Z kolei w przypadku misji w dalszych częściach Układu Słonecznego ręczne sterowanie pojazdami jest wręcz niemożliwe z powodu dużych odległości i opóźnień sygnału.


Łatwiej wymieniać geny niż kulturę

8 lutego 2013, 14:34

Naukowcy z Nowej Zelandii i Australii zauważyli, że wymiana kulturowa pomiędzy różnymi populacjami ludzkimi przebiega czasem znacznie wolniej niż wymiana genów. Z artykułu w Proceedings of the Royal Society B dowiadujemy się, że badana popularna opowieść ludowa przemieszczała się pomiędzy grupami znacznie wolniej niż dochodziło do wymiany genów.


Ludzie kontra maszyny: kto jest lepszym tłumaczem? Człowiek czy wielki model językowy?

13 lutego 2026, 09:27

Systemy sztucznej inteligencji w coraz większej liczbie zadań dorównują ludziom. Dlatego naukowcy z Westlake University w chińskim Hangzhou postanowili sprawdzić, jak radzą sobie z tłumaczeniami tekstów. Porównali zatem tłumaczy gatunku Homo sapiens z wielkimi modelami językowymi, w tym z GPT-4, ALMA-R oraz Deepseek-R1. Ludzie i maszyny mieli tłumaczyć w obie strony te same fragmenty tekstów pomiędzy chińskim i angielskim, rosyjskim i angielskim oraz chińskim i hindi. Teksty dotyczyły trzech dziedzin. Były to bieżące informacje prasowe, teksty technologiczne i biomedyczne.


Wizualizacja części połączeń w Sieci; licencja: Creative Commons

Nierówności językowe w internecie

9 marca 2015, 10:29

Internet łączy ludzi, ale tworzy też wiele barier. A jedną z nich są liczne bariery językowe. Ogólnoświatowa sieć jest zdominowana przez kilka języków, a to oznacza, że osoby, które dopiero chcą z niej korzystać mają utrudnione zadanie.


Oto jak sztuczna inteligencja ocenia prace studentów

22 maja 2026, 10:56

Sztuczna inteligencja pisze kod, tłumaczy teksty, diagnozuje choroby ze zdjęć rentgenowskich. Nic dziwnego, że pojawiło się pytanie, czy nie mogłaby też oceniać pisemnych prac studentów, zarówno pisanych w domu, jak i podczas egzaminów na uczelni. W obliczu szybko rosnącej liczby studentów AI wydaje się naturalnym rozwiązaniem. Badacze z Uniwersytetu Cambridge postanowili sprawdzić, czy słusznie.


Niewielkie dawki poprawiają zdolność wypowiadania się w języku obcym

19 października 2017, 10:21

Niskie dawki alkoholu poprawiają zdolność mówienia w języku obcym.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk